พฤหัสบดี, ตุลาคม 02, 2014
   
Text Size

ธรณีวิทยากับแหล่งท่องเที่ยวของไทย:แหล่งท่องเที่ยวประเภทธรณีสัณฐาน:ภูมิลักษณ์แบบคาสต์

ธรณีวิทยากับแหล่งท่องเที่ยวของไทย
โดย สิน สินสกุล ผู้เชี่ยวชาญด้านธรณีวิทยา
สาขาวิทยาศาสตร์มัธยมศึกษา สสวท.
แหล่งท่องเที่ยวประเภทธรณีสัณฐาน


ภูมิลักษณ์แบบคาสต์ (Karst landform)


คาสต์ เป็นคำที่ใช้กับลักษณะของพื้นที่ หินปูนหรือโดโลไมต์ ที่มีน้ำทั้งจากบนดิน และใต้ดิน ทำปฏิกิริยากับเนื้อปูนจนละลายหินออกเป็นรูปลักษณ์ต่าง ๆ กัน ส่วนมากจะเกิดในพื้นที่ที่มีความชื้นสูง ฝนตกมาก ภูมิลักษณ์แบบนี้จะประกอบด้วยถ้ำ หลุมยุบ พื้นผิวที่ขรุขระเป็นริ้วเป็นร่อง มีหินปุ่มตามพื้นรอบเขา (lapies) และมักจะถูกปิดทับด้วยดินสีแดงที่เรียกว่าเทอราโรสซา (terra rossa)

ภูเขาหินปูนมักเป็นหน้าผาสูงชัน ยอดเขามีลักษณะตะปุ่มตะป่ำหรือเว้าขึ้นเว้าลง รูปร่างแปลกตาโดดเด่นกว่าภูเขาหินชนิดอื่น ภูเขาหินปูนพบอยู่ทุกภาคของประเทศ แหล่งท่องเที่ยวในภูมิลักษณ์แบบคาสต์ที่ขึ้นชื่อเช่นเทือกเขาเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ ผานกเค้า จังหวัดเลย สามร้อยยอด จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เขาสก จังหวัดสุราษฎร์ธานี ทิวเขาหินปูนในเขตอำเภอเมืองพังงา และอ่าวพังงา และกลุ่มเขาหินปูนที่สวยงาม ในเขตอำเภออ่าวลึก และอำเภอเมือง จังหวัดกระบี่ เป็นต้น

ปุ่มหินจะพบเห็นมากในพื้นที่ซึ่งมีภูเขาหินปูน เกิดจากการกร่อนและผุพังของเนื้อหินปูนโดยน้ำ ทำให้หินปูนเปลี่ยนรูปร่างจากชั้นหินแบนๆ เป็นตะปุ่มตะป่ำดังภาพ
(ปุ่มหินบริเวณปราสาท เมืองสิงห์ จังหวัดกาญจนบุรี)

ภูมิลักษณ์แบบคาสต์บริเวณอำเภอเมือง จังหวัดกระบี่ ประกอบด้วยหินปูน ซึ่งเป็นหน้าผาสูงชัน มียอดแหลม และเว้าแหว่งตามอัตราการผุพังและกัดกร่อนของน้ำ

ถ้ำ ถ้ำเป็นลักษณะเด่นของภูมิลักษณ์แบบคาสต์ และเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรณี
วิทยาอีกรูปแบบหนึ่ง ที่เกิดจากการกัดเซาะผุพังทั้งทางกายภาพและทางเคมี โดยทั่วไปถ้ำจะเกิดขึ้นในภูเขาหินปูน เนื่องจากหินปูนละลายน้ำได้ง่าย เมื่อหินปูนทำปฏิกิริยากับน้ำ ทั้งน้ำฝนและน้ำใต้ดิน ก็จะมีสภาพเป็นกรดอ่อน ๆ ที่ค่อย ๆ ละลายหินทำให้สึกกร่อนเกิดเป็นโพรง และถ้ามีรอยแยกรอยแตกในหิน ก็จะทำให้เกิดการกัดเซาะสึกกร่อนได้ง่ายและรวดเร็วขึ้น เมื่อเวลาผ่านไปนานๆ โพรงเหล่านี้ขยายตัวกว้างขึ้นกลายเป็นถ้ำ นอกจากนั้นถ้ากรดจากสารละลายปูน สึกกร่อนหินปูนที่มีรอยแตกมากจนทำให้หินพังเป็นช่อง หรือเป็นหลุมจากบนไปล่างเรียกว่าหลุมยุบ (sinkhole) หลุมยุบบางแหล่งเป็นสถานที่ท่องเที่ยวเช่น ถ้ำมรกตที่เกาะมุก จังหวัดตรัง ทะเลในของอุทยานแห่งชาติเกาะพงัน จังหวัดสุราษฎร์ธานี

ถ้ำเป็นภูมิลักษณ์อีกรูปแบบหนึ่งที่เกิดอยู่ในพื้นที่หินปูน ถ้ำเกิดจากการกัดกร่อนและผุพังของหินปูนทั้งจากน้ำบนบกและน้ำใต้ดินเป็นเวลานาน
(ถ้ำสุวรรณคูหา จังหวัดยะลา)
ถ้ำที่สมบูรณ์สวยงาม จะต้องมีความชื้นและอุณหภูมิพอเหมาะ เพื่อให้น้ำปูนซึ่งไหลหยดอยู่ตามพื้นและเพดานถ้ำตกตะกอนเกิดเป็นหินงอกหิน ย้อย ในบางแหล่ง น้ำปูนจะตกผลึกเป็นแร่แคลไซต์ที่สวยงามมาก เช่น ถ้ำผลึกแคลไซต์ อำเภอแม่ลาน้อย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ถ้ำที่สวยงามส่วนมากอยู่ทางภาคเหนือและตะวันตก เช่น ที่แม่ฮ่องสอน เพราะมีเทือกเขาหินปูนมาก มีสภาพป่าค่อนข้างสมบูรณ์ เช่นถ้ำลอด ถ้ำปลา

จังหวัดกาญจนบุรีเป็นอีกจังหวัดหนึ่งที่มีถ้ำสวยงาม เช่น ถ้ำละว้า ถ้ำดาวดึงส์ อำเภอ
ไทรโยค ถ้ำพระธาตุ อำเภอศรีสวัสดิ์ ภาคใต้ก็มีถ้ำหลายแหล่ง มีทั้งถ้ำที่อยู่ในทะเลและบนบก ถ้ำบนบกที่ขึ้นชื่อของภาคใต้ เช่น ถ้ำสุวรรณคูหา จังหวัดพังงา ส่วนถ้ำในทะเลที่สวยงามจะอยู่ตามเกาะหินปูนในอ่าวพังงา และกระบี่ บางแห่งก็ทะลุเข้าหากันที่เรียกว่า ถ้ำลอด

หินงอกหินย้อยที่เกิดขึ้นภายในถ้ำผีหัวโต อำเภอเมือง จังหวัดกระบี่ ปัจจุบันถ้ำนี้ เป็นถ้ำตายเพราะสูญเสียความชื้นไม่มีหินงอกหินย้อยเกิดขึ้นใหม่ สภาพแวดล้อมทั้งภายในและรอบนอกเปลี่ยนไปมาก

ถ้ำเป็นภูมิลักษณ์ที่อ่อนไหวมาก เสื่อมสภาพได้ง่าย การอนุรักษ์ถ้ำ จะต้องควบคุมสภาพแวดล้อมข้างเคียงให้อยู่ในสภาพเดิมเพื่อให้อุณหภูมิถ้ำคง ที่ ไม่ควรเปิดปากถ้ำให้เป็นพื้นที่โล่งหรือเปิดไฟที่มีกำลังสูงไว้ตลอดเวลา ไฟในถ้ำควรเป็นไฟที่มีกำลังต่ำและเปิดปิดเฉพาะเวลานำนักท่องเที่ยวเข้าชม ดังนั้นจึงต้องมีไกด์นำชมอธิบายและต้องควบคุมปริมาณนักท่องเที่ยวที่เข้าชม เป็นรอบๆ ตลอดจนการควบคุมไม่ให้ทำลายสภาพแวดล้อมในถ้ำด้วย
ธรณีวิทยากับแหล่งท่องเที่ยวของไทย
ซากดึกดำบรรพ์ (Fossils)
ศิลาแลง
พิษภัยของผงชูรส
จำนวนวัวที่ติดเชื้อโรควัวบ้าอาจจะมากกว่าที่คิด
ความก้าวหน้าครั้งใหญ่ในการวิจัยมะเร็งปอด
ผู้ชายเครียดกว่าผู้หญิง
สิ่งมีชีวิตในดินไม่มีผลต่อปัจจัยที่วัดได้ของระบบนิเวศ
ช้างในสวนสัตว์กดดันและอายุสั้น


secondsci_logo
q2
เชิญทุกท่านฝากคำถาม ข้อสงสัย หรือ
ข้อคิดเห็นต่าง ๆ เกี่ยวกับหนังสือเรียน
เนื้อหาวิทยาศาสตร์ ฯลฯ ได้ที่ กล่อง
ข้อความใน Facebook Fanpage
ของสาขาฯ โดยคลิกที่ภาพ

เข้าสู่ระบบ

จำนวนผู้เข้าชม

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterวันนี้1531
mod_vvisit_counterอาทิตย์นี้14372
mod_vvisit_counterเดือนนี้4775
mod_vvisit_counterเดือนก่อน97200

We have: 55 guests, 6 bots online
วันที่ : 02 ต.ค. 2014