เสาร์, เมษายน 19, 2014
   
Text Size

ดูดาวจากดวง

     ทำไมดาราศาสตร์จึงเป็นเรื่องที่เด็ก ๆ สนใจ ลองนึกย้อนไปสมัยเด็ก เราจะชอบแหงนดูดาวบนฟ้าเวลากลางคืน รู้สึกว่าช่างสวยงามอะไรเช่นนี้ แต่ก็ไม่มีความรู้ว่าดาวต่าง ๆ ที่เห็นนั้นเป็นดาวอะไร เหตุใดกลุ่มดาวต่าง ๆ บนฟ้าจึงมีลักษณะเหมือนเดิมไม่เปลี่ยนแปลง เพียงแต่เวลาที่ สังเกตกลุ่มดาวนั้นเปลี่ยนแปลงไป เมื่อสังเกตกลุ่มดาวบนท้องฟ้า เช่น แผนที่ดาว เครื่องวัดมุมเงย กล้องโทรทรรศน์ อุปกรณ์เหล่านี้ได้รับการพัฒนาให้มีคุณภาพดีขึ้นเรื่อย ๆ จนสามารถส่องเห็น รายละเอียดของดาว เช่น วงแหวนดาวเสาร์ เป็นต้น

     ในการสังเกตกลุ่มดาวหรือดาวฤกษ์ที่กล่าวมาแล้ว มีอุปกรณ์พื้นฐานช่วยในการสังเกตที่สำคัญ คือ แผนที่ดาว ส่วนแผนที่ดาวเคราะห์ไม่สามารถจัดทำเช่นเดียวกับแผนที่ดาวฤกษ์ได้ เพราะดาวเคราะห์เป็นดาวที่เคลื่อนที่ ปัญหาของครูผู้สอนดาราศาสตร์เรื่องหนึ่ง คือ การที่จะให้นักเรียนไปสังเกตดาวเคราะห์ ว่าทำอย่างไรจึงจะทราบตำแหน่งของดาวเคราะห์ที่สามารถสังเกตด้วยตาเปล่า อันได้แก่ ดาวพุธ ดาวศุกร์ ดาวอังคาร ดาวพฤหัสบดี และดาวเสาร์ ในแต่ละคืนได้

     อุปกรณ์ที่ใกล้ตัวที่เราสามารถใช้หาตำแหน่งของดาวเคราะห์ทั้ง 5 ดวง ก็คือ แผ่นดวงที่มี อยู่ในหนังสือพิมพ์รายวัน ดังนั้น เรามาใช้ประโยชน์จากแผ่นดวงในหนังสือพิมพ์ เพื่อการสังเกตดาวเคราะห์กันเถอะ

 

     จากแผ่นดวงข้างบนจะสังเกตว่าเป็นแผ่นกลม ๆ แบ่งเป็น 12 ช่อง อยู่รอบ ๆ ช่องตรง กลาง 1 ช่อง และในช่องทั้ง 13 ช่องนั้น บางช่องมีตัวเลข บางช่องไม่มีตัวเลข ตัวเลขเหล่านั้น หมายถึงอะไร ถ้าสังเกตแผ่นดวงมากกว่า 1 วัน จะพบว่าตัวเลขในช่องต่าง ๆ มีการเปลี่ยน ตำแหน่งไปจากเดิม

     แผ่นดวงที่นักโหราศาสตร์ใช้ในการทำนายโชคชะตาของคนนั้น เป็นการใส่ตำแหน่งของ ดาวเคราะห์ ดวงอาทิตย์ และดวงจันทร์ ในวันที่คน ๆ นั้นเกิดมาบนโลก โดยใช้กลุ่มดาวจักรราศี ซึ่งมีทั้งหมด 12 กลุ่มเป็นเสมือนฉากหลังของดาวดังกล่าว ต่อไปเราจะศึกษาความหมายของ ตัวเลขต่าง ๆ ในแผ่นดวงทั้ง 13 ช่อง ตัวเลขที่อยู่ในช่องทั้ง 12 ช่อง จะเป็นตัวเลขโดด คือ เลข 0 ถึงเลข 9 ซึ่งในแต่ละช่องอาจ มีตัวเลขเพียง 1 ตัว หลายตัว หรือไม่มีเลย ในเรื่องของการใช้ประโยชน์จากการดูตำแหน่งดาว บนท้องฟ้านั้น เราจะสนใจ เลข 1 ถึงเลข 7 เท่านั้น โดยแต่ละตัวมีความหมาย ดังนี้

เลข 1 หมายถึง ดวงอาทิตย์
เลข 2 หมายถึง ดวงจันทร์
เลข 3 หมายถึง ดาวอังคาร
เลข 4 หมายถึง ดาวพุธ
เลข 5 หมายถึง ดาวพฤหัสบดี
เลข 6 หมายถึง ดาวศุกร์
เลข 7 หมายถึง ดาวเสาร์

     ส่วนช่องตรงกลาง หมายถึง ตำแหน่งของดวงอาทิตย์ที่เสมือนอยู่ในกลุ่มดาวจักรราศีนั้น จะเป็นเลข 1 ถึงเลข 30 ซึ่งหมายความถึง 1 องศาถึง 30 องศา เพราะในรอบ 1 ปี ดวงอาทิตย์จะไป ปรากฏอยู่ในกลุ่มดาวจักรราศีกลุ่มละประมาณ 1 เดือน(30 องศา) ดังนั้น ถ้าสังเกตเลขในช่องตรงกลางจะเพิ่มขึ้นวันละ 1 (1 องศา) เมื่อครบ 30 องศา จะเริ่มเลข 1 ใหม่ ซึ่งหมายความว่าดวงอาทิตย์ เสมือนย้ายไปอยู่ในกลุ่มดาวจักรราศีใหม่ เช่น เดิมอยู่ในกลุ่มดาวจักรราศีมีน ก็จะย้ายไปกลุ่มดาวจักรราศีเมษ ในการแบ่งเขตของกลุ่มดาวจักรราศีนั้น อาจมีการใช้เกณฑ์ที่แตกต่างกัน ซึ่งไม่ใช่ประเด็นสำคัญนักในเรื่องของการใช้กลุ่มดาวจักรราศีในการสังเกตดาวเคราะห์ เพราะในการสังเกต ท้องฟ้าจริง ๆ นั้น เราอาจมองไม่เห็นกลุ่มดาวจักรราศี แต่เป็นการบอกตำแหน่งคร่าว ๆ ของดาวเคราะห์เพื่อการสังเกตเท่านั้น

ลองมาดูตำแหน่งของดวงดาวจากแผ่นดวง ต่อไปนี้

* ข้อมูลจากหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ฉบับวันที่ 11 พฤศจิกายน 2548

     ตำแหน่งกลุ่มดาวจักรราศีที่แสดงในแผ่นดวงข้างบนจะเป็นตำแหน่งที่เราต้องจดจำ เพราะในหนังสือพิมพ์จะไม่ได้เขียนไว้ จากแผ่นดวงนี้เราสามารถบอกตำแหน่งของดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์และดาวเคราะห์ ที่มองเห็นด้วยตาเปล่า ทั้ง 5 ดวงในวันที่ 11 พฤศจิกายน 2548 ได้ ดังนี้

ดวงอาทิตย์ อยู่ในกลุ่มดาวตุล (โดยเข้าไปอยู่ในกลุ่มดาวนี้ 24 องศา อีก 6 องศา หรือ 6 วัน จะออกจากกลุ่มดาวตุล เข้า ไปอยู่ในกลุ่มดาวพฤศจิก)
ดวงจันทร์ อยู่ในกลุ่มดาวมีน
ดาวอังคาร อยู่ในกลุ่มดาวเมษ
ดาวพุธ อยู่ในกลุ่มดาวตุล
ดาวพฤหัสบดี อยู่ในกลุ่มดาวตุล
ดาวศุกร์ อยู่ในกลุ่มดาวธนู
ดาวเสาร์ อยู่ในกลุ่มดาวกรกฎ

     จากตำแหน่งดาวดังกล่าวจะพบว่าเราจะไม่สามารถสังเกตเห็น ดาวพุธ และดาวพฤหัสบดี เพราะอยู่ในกลุ่มดาวจักรราศีเดียวกับที่ดวงอาทิตย์อยู่ เนื่องจากความสว่างของแสงจากดวงอาทิตย์ และดาวทั้ง 2 จะขึ้นและตก พร้อมกับดวงอาทิตย์ ส่วนดาวที่เห็นชัดมากหลังจากดวงอาทิตย์ตกลับขอบฟ้าไปแล้ว คือ ดาวศุกร์ ซึ่งอยู่ในกลุ่มดาวจักรราศีธนูโดยจะสังเกตเห็นทางด้านทิศตะวันตก มุมเงยประมาณ 50 องศา ดังภาพต่อไปนี้

กลุ่มดาวจักรราศีบนท้องฟ้าเมื่อดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า
ในวันที่ 11 พฤศจิกายน 2548
 
ทราบหรือไม่? เมื่อเวลาผ่านไปกลุ่มดาวใดจะตกลับขอบฟ้าก่อนกลุ่มดาวอื่น


secondsci_logo

เข้าสู่ระบบ

จำนวนผู้เข้าชม

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterวันนี้949
mod_vvisit_counterอาทิตย์นี้10233
mod_vvisit_counterเดือนนี้30843
mod_vvisit_counterเดือนก่อน52216

We have: 29 guests, 5 bots online
วันที่ : 19 เม.ย. 2014